7/29/2017

Γεώργιος Κλεόβουλος, ο πρωτοπόρος Θρακιώτης παιδαγωγός στην Ερμούπολη του 19ου αιώνα

Γεώργιος Κλεόβουλος, ο πρωτοπόρος Θρακιώτης παιδαγωγός στην Ερμούπολη του 19ου αιώναΟ Γεώργιος Κλεόβουλος γεννήθηκε στη Φιλιππούπολη από φτωχούς γονείς. Κατόρθωσε να σπουδάσει στην Πατμιάδα Σχολή καθώς και στην Ακαδημία των Κυδωνιών. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε το σύστημα της αλληλοδιδακτικής μεθόδου στην Ελλάδα.
Σαν σήμερα (28 Ιουλίου 1828) πεθαίνει στην Ερμούπολη ο μεγάλος Θρακιώτης παιδαγωγός, πρωτοπόρος της αλληλοδιδακτικής διδασκαλίας Γεώργιος Κλεόβουλος

Ο Γ. Κλεόβουλος γεννήθηκε στη Φιλιππούπολη από φτωχούς γονείς. Κατόρθωσε να... σπουδάσει στην Πατμιάδα Σχολή καθώς και στην Ακαδημία των Κυδωνιών, χάρις στη φροντίδα του διακόνου του μητροπολίτη Φιλιππούπολης Μακάριου του Πάτμιου. 

Ο Γεώργιος Κλεόβουλος, ήταν ο πρώτος που εισήγαγε το σύστημα της αλληλοδιδακτικής μεθόδου στην Ελλάδα. Δίδαξε στη Βιέννη, στο Ιάσιο και στην Οδησσό. Από την Οδησσό το 1825 κατέβηκε στις Κυκλάδες. Στο νησί της Τήνου προσπάθησε να δημιουργήσει σχολείο μα φαίνεται πως ο Κλεόβουλος ασφυκτιούσε μέσα στα στενά όρια του νησιού. Έτσι κατέφυγε στη Σύρο. Στην Ερμούπολη όπου κυριαρχούσε το πνεύμα της ελευθερίας κατάφερε να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα. Δημιούργησε σχολείο αναπτύσσοντας την πρωτοποριακή του μέθοδο που διδάχθηκε στο Παρίσι. Όλα τα σχολεία της Ερμούπολης δίδασκαν την αλληλοδιδακτική μέθοδο του Κλεόβουλου. 

Σύμφωνα με τον Κλεόβουλο η αλληλοδιδασκαλία προετοίμαζε τους μαθητές για τη ζωή τους ως πολίτες, αφού: «Ό παΐς διδάσκων εν ταυτώ καί διδασκόμενος, μανθάνει νά διοική καί νά αρχηται, νά προστάζη καί νά πείθηται [...] μάθημα άναγκαιότατον εις τόν καθένα, έπειδή καί καθείς είναι κατά τό μάλλον καί ήττον, αρχών καί άρχόμενος». (Δωδώνη, τεύχος πρώτο, Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων).

"Τον μέγα τούτον κοινωνικόν σκαπανέα" όπως τον χαρακτηρίζει ο Ιωάννης Βλαχογιάννης στο Χιακόν Αρχείον (εκδ. 1920), διέκρινε ο Ιωάννης Καποδίστριας και τον διόρισε “διδάσκαλο και διευθυντή της εν Πόρω σχολής των συναθροιζομένων ορφανών”.

Συγκεκριμένα στις 11 Ιανουαρίου 1828 ο Καποδίστριας κάλεσε τον Γ. Κλεόβουλο, που διέμενε τότε στη Σύρα, προκειμένου να του αναθέσει την οργάνωση ενός σχολείου για τα ορφανά του πολέμου. Τα παιδιά αυτά είχαν συγκεντρωθεί με τις ενέργειες του Καποδίστρια και είχαν εγκατασταθεί πρόχειρα στον Πόρο. Ο Κλεόβουλος έφτασε σ' αυτό το νησί στις αρχές Απριλίου και οργάνωσε το πρώτο αλληλοδιδακτικό σχολείο της Κυβέρνησης Καποδίστρια, γεγονός που μαρτυρεί - κατά τη γνώμη μας - πως σ' αυτόν κυρίως θα ανέθετε ο Καποδίστριας την οργάνωση της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. (Δωδώνη, τεύχος πρώτο, Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων)

Δυστυχώς ο Γεώργιος Κλεόβουλος δεν πρόλαβε να μεταλαμπαδεύσει την πρωτοποριακή του μέθοδο στον Πόρο. Η πνευμονία από την οποία είχε προσβληθεί επέφερε το θάνατό του στις 28 Ιουλίου 1828. Ο θάνατος τον βρήκε στην Ερμούπολη όπου είχε μεταβεί για να πάρει την οικογένειά του. Σύμφωνα με το βιβλίο των αποβιωσάντων του Ιερού Ναού της Μεταμορφώσεως Σύρου «ετάφη εις το παρά νοσοκομείο νεκροταφείον, ήτοι εκεί ένθα σήμερον η δευτέρα Δημοτική Σχολή» (Χιακόν Αρχείον). 

Ο Ιωάννης Καποδίστριας θα γράψει σε επιστολή του στις 7/19 Σεπτεμβρίου 1828 σε ένα από τα πιο σημαντικά μέλη της Εταιρείας στοιχειώδους διδασκαλίας στο Παρίσι: «Ο καθηγητής Κλεόβουλος δεν υπάρχει πια. Μια βαριά ασθένεια μας τον πήρε στο άνθος της ηλικίας του».
Ο Ιωάννης Βλαχογιάννης γράφει για τον Γεώργιο Κλεόβουλο στο Χιακόν Αρχείον (εκδ. 1920)

Η Αλληλοδιδακτική Μέθοδος Διδασκαλίας

Η αλληλοδιδακτική μέθοδος χρησιμοποιήθηκε από τα μέσα του 17ου αιώνα στην Αγγλία, τελειοποιήθηκε τον 18ο αιώνα στη Γαλλία του Sarazin. Ονομάστηκε έτσι για το λόγο ότι με την καθοδήγηση του δασκάλου χρησιμοποιούνταν οι καλύτεροι μαθητές για να διδάσκουν τους υπόλοιπους...

Σημειώσεις:

1. Ευχαριστώ την κ. Αγγελική Ψιλοπούλου, υπεύθυνη του Ιστορικού Αρχείου Ερμούπολης για την αποστολή του συνημμένου ΧΙΑΚΟΝ ΑΡΧΕΙΟΝ.

2. Στα Μητρώα Αρρένων που φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο Ερμούπολης ανακάλυψα το όνομα Γεώργιος Κλεόβουλος του Κλεόβουλου, γεννηθείς το 1909. Πιθανόν να πρόκειται για τον εγγονό του μεγάλου Φιλιππουπολίτη παιδαγωγού. Ίσως πάλι να πρόκειται για απλή συνωνυμία... 

Ουρανία Πανταζίδου
Υποπλοίαρχος Π.Ν. (ε.α.)


www.alexpolisonline.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου